Dziewanna kutnerowata (Verbascum phlomoides L).
Rodzina: Trędownikowate (Scrophulariaceae)

Pokrój: Dwuletnia (rzadziej krótkożywotna bylina) roślina zielna, wysoka na 80–150(–180) cm. W pierwszym roku tworzy przyziemną rozetę liści, w drugim wyrasta pojedyncza, prosta, masywna łodyga zakończona okazałym groniastym kwiatostanem. Cała roślina (łodyga, liście, kielichy i zewnętrzna strona płatków) gęsto pokryta żółtawym, kremowym lub ochrowym kutnerem z gwiazdkowatych włosków – to daje charakterystyczny, ciepły, „miękki” wygląd.
Liście odziomkowe: ogonkowe, eliptyczno-jajowate lub szeroko lancetowate, z klinowatą lub zaokrągloną nasadą, brzeg karbowany lub falisty
łodygowe: naprzemianległe, siedzący lub z bardzo krótkim ogonkiem, nie zbiegające po łodydze (lub bardzo niewyraźnie i krótko zbiegające). Liście szare lub żółtawo-szare od kutneru, szczególnie od spodu.
Kwiaty: V–VIII (najobficiej VI–VII) Duże (korona (2,5–)3–4(–5) cm średnicy), jasnożółte, zebrane po 2–5(–6) w luźne pęczki tworzące wydłużone, szczytowe grono. Płatki szerokie, rurka korony bardzo krótka. Trzy górne pręciki krótsze, z nitkami gęsto biało owłosionymi; dwa dolne dłuższe, prawie nagie. Kwiaty przyjemnie pachną miodem, chętnie odwiedzane przez pszczoły i motyle.
Owoc: Tępo jajowata torebka, krótsza od kielicha, otwierająca się dwiema klapami.
Siedlisko i występowanie w Polsce: Suche, słoneczne, ciepłe stanowiska: przydroża, nasypy kolejowe, pobocza dróg, kamieniołomy, suche łąki, murawy kserotermiczne, nieużytki ruderalne, wzgórza lessowe. Preferuje gleby lekkie, przepuszczalne, często wapienne lub gliniaste.
W Polsce gatunek rodzimy, średnio pospolity na całym niżu (najczęściej w pasie południowym i centralnym), rzadszy na pogórzu i w górach, na północy kraju wyraźnie rzadziej spotykany.
Ciekawostki i zastosowanie:
Kwiaty (Verbasci flos) są surowcem zielarskim – zawierają śluz, saponiny, flawonoidy i irydoidy.
Działanie: wykrztuśne, osłaniające błony śluzowe, przeciwzapalne, łagodnie moczopędne.
Napary i odwary z kwiatów stosowane przy kaszlu, chrypce, zapaleniu gardła i oskrzeli.
Roślina miododajna i ozdobna – w pełni kwitnienia przyciąga wzrok.
Podobne gatunki (jak odróżnić): Dziewanna drobnokwiatowa (V. thapsus) – szary/srebrzysty kutner, liście łodygowe silnie zbiegające po łodydze (skrzydlate), kwiaty mniejsze i bardzo gęsto upakowane w kłosie. Dziewanna kutnerowata ma żółtawy kutner i luźniejszy kwiatostan



na zdjęciu ze słonecznikiem o zielonych liściach