Róża pomarszczona (Rosa rugosa)
Polskie nazwy: róża pomarszczona, róża fałdzista, róża japońska
Rodzina: różowate (Rosaceae)
Status: gatunek obcy, zadomowiony, pospolity w Polsce, inwazyjny w niektórych miejscach
Charakterystyka:
Krzew 1–2,5 m wysokości, szeroki, rozłożysty, mocno kolczasty (kolce ostre i liczne)
Liście ciemnozielone, błyszczące, mocno pomarszczone, ząbkowane
Kwiaty duże (6–9 cm), pojedyncze lub półpełne, różowe do purpurowych (rzadziej białe), bardzo pachnące, maj–lipiec, czasem powtórka
Owoce (szupinki): duże (2–3 cm), kuliste lub lekko spłaszczone, czerwone/pomarańczowe, bardzo bogate w witaminę C
Rozmnażanie: nasiona + odrosty korzeniowe – mocno się rozrasta
Zastosowanie i ciekawostki
Idealna na naturalne żywopłoty, skarpy, wały przeciwpowodziowe – bardzo odporna na wiatr, sól, suszę i mróz (strefa 3–9)
Jedna z najlepszych roślin miododajnych – pszczoły i trzmiele szaleją w maju–czerwcu
Szupinki – super surowiec na herbatki, dżemy, nalewki (najwięcej witaminy C ze wszystkich polskich owoców leśnych!)
Wprowadzona w XIX w. z Japonii i wschodniej Azji – dziś wszędzie dziko rośnie (lasy, pobocza, wydmy, brzegi rzek)
Czasem staje się uciążliwa – tworzy gęste zarośla, wypiera rodzime gatunki.
Uwaga co do mrozoodporności róży pomarszczonej:
Krzew przetrwał zimę bez najmniejszego uszczerbku – zero przemarzniętych pędów, nawet przy –25 °C (strefa 4–5, spokojnie znosi nasze polskie zimy). Ale... wiosenne przymrozki (–3 do –5 °C w kwietniu/maju) doszczętnie zniszczyły prawie wszystkie pąki kwiatowe . Krzew jest zdrowy, zielony i ładny, ale więcej w tym roku, 2025, kwiatów nie było. To klasyka róży rugosa – super odporna na mróz zimowy, ale wrażliwa na późnowiosenne przymrozki w czasie pączkowania.